Trang ChínhCalendarGalleryTrợ giúpTìm kiếmThành viênNhómĐăng kýĐăng NhậpTin tức
Latest topics
» chuyên cung cấp máy ép thủy lực 1m x 1m6 giá rẻ
by vominhtien Sat Jan 09, 2016 9:29 am

» chuyên cung cấp máy ép chân không giá rẻ
by vominhtien Sat Jan 09, 2016 9:25 am

» chuyên cung cấp máy in epson 9600 giá rẻ
by vominhtien Sat Jan 09, 2016 9:11 am

» chuyên cung cấp máy in epson 9800 giá rẻ
by vominhtien Sat Jan 09, 2016 9:09 am

» chuyên cung cấp máy in epson 9900 giá rẻ
by vominhtien Sat Jan 09, 2016 9:07 am

» Nhận in gia công bảng tên nhân viên, thẻ sinh viên giá siêu rẻ
by huyenrio Mon Apr 20, 2015 10:24 am

» Cung cấp máy in hình theo yêu cầu lên dĩa sứ, dĩa nhựa
by huyenrio Mon Apr 20, 2015 10:22 am

» bán máy ép hình ảnh lên ly
by huyenrio Sat Mar 28, 2015 4:14 pm

» cung cấp máy ép hình ảnh lên áo vải
by huyenrio Sat Mar 28, 2015 4:13 pm

» máy ép nhiệt hình ảnh lên mặt phẳng kích thước 40 x 60cm
by vominhtien Sat Sep 13, 2014 3:11 pm

» máy ép nhiệt hình ảnh lên vải kích thước 60x80cm
by vominhtien Sat Sep 13, 2014 3:10 pm

» giấy in nhiệt transfer cuộn giá siêu rẻ
by vominhtien Tue Sep 09, 2014 1:01 pm

» máy ép đĩa giá khuyến mãi
by vominhtien Tue Sep 09, 2014 1:00 pm

» máy ép hơi 40x60cm giá cực hót
by vominhtien Tue Sep 09, 2014 12:59 pm

» máy ép phẳng thủy lực 1mx1,6m
by vominhtien Wed Jun 04, 2014 2:56 pm

» máy ép thủy lực hơi 60x80 cm giá cực "Hot"
by vominhtien Wed Jun 04, 2014 2:54 pm

» máy in nhiệt epson pro 10000 giá khuyến mãi
by vominhtien Wed Jun 04, 2014 2:53 pm

» máy in chuyên dụng 4 màu ,6 màu khổ A4,A3,A0… giá hấp dẫn
by vominhtien Mon Dec 30, 2013 2:41 pm

» nhận in gia công lên mọi chất liệu làm quà tặng tết
by vominhtien Mon Dec 30, 2013 2:40 pm

» máy in nhiệt giá rẻ cuối năm
by vominhtien Mon Dec 30, 2013 2:37 pm

Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Top posters
final fantasy (1098)
 
vominhtien (347)
 
doicoluu (222)
 
Monitor (219)
 
Chuối Chúa (112)
 
Dao_Kid (88)
 
Ve Sầu (76)
 
trunglenhu (61)
 
genius.no3 (55)
 
Admin[MP] (38)
 
THOI TIET
Du bao thoi tiet - Thanh pho Da Nang
Poll
Statistics
Diễn Đàn hiện có 113 thành viên
Chúng ta cùng chào mừng thành viên mới đăng ký: huyenrio

Tổng số bài viết đã gửi vào diễn đàn là 2736 in 1143 subjects
Tìm kiếm
 
 

Display results as :
 
Rechercher Advanced Search
Thống Kê
Hiện có 4 người đang truy cập Diễn Đàn, gồm: 0 Thành viên, 0 Thành viên ẩn danh và 4 Khách viếng thăm

Không

Số người truy cập cùng lúc nhiều nhất là 14 người, vào ngày Fri Jan 08, 2010 12:14 am
April 2018
MonTueWedThuFriSatSun
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      
CalendarCalendar
Keywords
Lượt truy cập

Share | 
 

 Cái Cười Của Thánh Nhân

Go down 
Tác giảThông điệp
final fantasy
Admin
Admin
avatar

Nam Tổng số bài gửi : 1098
Age : 29
Đến từ : Đà Nẵng
Registration date : 04/06/2008

Bài gửiTiêu đề: Cái Cười Của Thánh Nhân   Mon Jul 14, 2008 9:26 pm

Phần Một

Trào Lộng U Mặc Là Gì?


Một nhà văn tây phương có viết:


"Tình yêu là một vị thần bất tử,
U mặc là
một lợi khí,
Cười là một sự bổ ích.
Không có ba cái đo,ù không đủ nói đến văn hóa toàn diện" Cười


đùa quả là một sự bổ ích, u mặc quả là một
lợi khí căng thẳng, ngột ngạt, cái khô khan của những chủ thuyết một chiều, cái
máy móc của tâm hồn do văn minh cơ khí điều khiển uốn nắn... đang biến loài người thành những bộ máy vô
hồn, không dám nói những gì mình nghĩ, không dám làm những gì mình muốn... mà
chỉ thở bằng cái mũi của kẻ khác, nhìn bằng cặp mắt của kẻ khác, nghe bằng lỗ
tai của kẻ khác... theo nghệ thuật tuyên truyền siêu đẳng của văn minh cơ khí ngày nay! Một con
người hoàn toàn là sản phẩm của xã hội, chưa biết sống và dám sống theo ý
mình... đó là mục tiêu chính mà u mặc nhắm
vào.

Chính u mặc đã khiến cho bà Roland, khi lên đoạn đầu đài đã "cười to" với câu nói bất hủ này: "Ôi Tự Do, người ta đã nhân danh mi mà làm không biết bao nhiêu
tội ác!"

Lâm Ngữ Đường, mà trí thức Trung Hoa tặng cho
danh hiệu "u mặc đại sư" có nói: "U mặc là một phần rất quan trọng của nhân sinh, cho nên khi mà
nền văn hóa của một quốc gia đã đến một trình độ khá cao rồi ắt phải có một nền văn hóa u
mặc xuất hiện".


U mặc xuất hiện là để đặt lại mọi nghi vấn về các giá trị thông
thường của xã hội mà đời nào cũng tự do là "văn
minh nhất" lịch sử! Nhà văn Georges Duhamel khuyên người Tây Phương, trong hoàn
cảnh hiện thời, cần phải đặt lại tất cả mọi giá trị của văn minh, vì
chưa có xã hội nào trong văn minh lịch sử mà người trong thiên hạ điêu linh thống khổ bằng! Ở xã hội Trung
Hoa ngày xưa, thời Xuân Thu Chiến Quốc, một thời đại điêu linh nhất đã phải sinh ra một ông Lão, một ông Trang,
để đặt lại tất cả mọi giá trị của xã hội đương thời.

Nhà văn họ Lâm cho
rằng: "Tinh thần ở u mặc Trung Hoa ngày xưa cũng đã thấy bàng bạc ngay trong kho tàng ca dao
Trung Quốc. Trong Kinh Thi, Thiên Đường Phong, một tác giả vô danh, vì thấy rõ
cái "trống không" của cuộc đời hết sức vô thường của con người, đã trào lộng hát lên:


Ngài có xe ngựa, sao không cưỡi, không
tế...
Đợi lúc chết rồi, kẻ khác hưởng đi mất thôi!


Đó là một phần nào đã bộc lộ cái trạng thái u
mặc.

Nhưng phải đợi đến nhân vật chủ não là Trang Châu xuất
hiện, mới có được một thứ văn chương nghị luận
ngang dọc... mở ra cho người đời một thứ tư tưởng và văn học u mặc hẳn
hòi. Trang Tử là thủy tổ của văn học Trung Hoa.

Các tung hành gia
như Quỷ Cốc Tử, Thuần Vu Khôn... điều là những nhà hùng biện trào lộng thật,
nhưng vẫn chưa kịp phong thái u mặc thượng thừa của Trang Châu...


Nền văn Trung Hoa với "bách gia chư tử" đã phát triển rất mạnh. Người ta nhận thất
rõ ràng có hai luồng tư tưởng khác nhau xuất hiện: Phái cẩn nguyện (Lấy lễ,
nhạc, trang nghiêm, cung kính và nghị luận tuyệt đối một chiều làm chủ yếu), và phái siêu
thoát (lấy tự do phóng túng, trào lộng u mặc, nghị luận dọc ngang làm yếu chỉ).
Trong khi phái cẩn nguyện cúc cung tận tụy phó vua giúp nước, chăm chăm lấy sự
"sát thân thành nhân", "lâm nguy bất cụ" làm lẽ sống, nhưng nhóm đồ đệ của Mặc Địch hay nhóm cân đai áo mão đồ đệ của Khổng Khâu, thì phái siêu thoát lại
cười vang... cho bọn khép nép chầu chực ở sân rồng còn kém xa "loài heo tế",
hoặc già như nhóm đồ đệ của Dương Chu, nhổ một sợi lông chân mà
đổi lấy thiên hạ cũng không thèm, hoặc coi
nhân nghĩa như giày dép rách, xem lễ là đầu mối của loạn ly trộm
cướp...

Phái Nho gia có thuyết tôn quân nên bị nhà cầm quyền khai
thác lợi dụng, nhân đó mà có bọn hủ nho xuất
hiện, được nhóm vua chúa nâng đỡ đủ mọi phương tiện.

Nhưng, dù
bị đàn hạc, bị bức bách đủ mọi hình thức, văn học u mặc chẳng nhưng
không bị tiêu diệt lại còn càng ngày càng mạnh. Đúng như lời Lão Tử: "Tương dục
phế chi, tất cố hưng chi". Cũng như văn trào lộng của nước Pháp ở thế kỷ mười
tám sở dĩ được phát đạt một thời với những ngòi bút trào lộng
bất hủ của Voltaire và Rousseau, phải chăng là "nhờ" nơi cái nhà ngục Bastille
được vừa tế nhị, vừa rực rỡ! "Họa chung hữu
phúc" là vậy!

Nguồn tư tưởng phóng khoáng của Đạo gia quá to rộng
như đại dương, không sao đụng được trong những ao tù nhỏ hẹp, nó vượt
khỏi thời gian không gian, ôm chầm vũ trụ, siêu thoát Âm Dương... không ai có
thể lấy ngao mà lường biển. Cho nên tư tưởng Trung cổ về sau, dù đại thế của Nho gia được đề cao và chiếm địa vị độc tôn, cũng không làm sao ngăn trở nó
được. Văn khí của u mặc hồn nhiên mạnh mẽ
như giông to gió lớn, trước nó không một chướng ngại vật nào có thể đứng vững.

Huống chi người
Trung Hoa trí thức nào cũng có hai tâm hồn: Bên ngoài là một ông Khổng, bên
trong là một ông Lão. Nho Lão cùng ở trong một người mà không bao giờ nghịch
nhau. Hạng trung lưu, không một người Đông phương nào, cả Trung Hoa, Nhật Bản
hay Việt Nam mà đọc lên bài "Quy khứ lai
từ" của Đào Uyên Minh lại không biết thích thú, nhất là hạng người say mê trong
con đường nhập thế. Ngày có làm, thì đêm phải có nghĩ, đó là định luật của thiên nhiên: "Nhật hạp nhật
tịch vị chi biến". Văn học u mặc là "mở", văn học cẩn nguyện là "đóng", nghĩa là khép kính trong vòng tiểu
ngã, trong các giáo điều luân lý tôn giáo,
nguồn gốc sinh ra không biết bao nhiêu việc nhỏ nhen ích kỷ và giả
dối.

Văn học Trung Hoa, ngoài thứ văn học lăng miếu trong triều
đình không kể, còn điều là thứ văn học rất đắc thế cho tư tưởng u mặc.


Văn học trong miếu, thực ra, chưa đáng kể là văn học, vì nền văn học có linh
tính chân thật phải đi sâu vào tâm tư con
người để khám phá và cởi mở những khác
vọng thầm kính của nó mà ước lệ giả tạo của xã hội cấm đoán. Để hòa đồng với thiên nhiên phải tránh xa lối văn
nhân tạo. Đó là đặc điểm đầu tiên của u mặc.

Ở Trung
Hoa, nếu chỉ có nền văn học cẩn nguyện của Nho gia đạo thống mà thiếu nền văn học u mặc của
Đạo gia, không biết văn học Trung Hoa sẽ cằn cõi khô khan đến bậc nào, tâm linh người Trung Hoa sẽ
sầu khổ héo hắt đến chừng
nào!

Nhận xét trên đây của nhà văn họ Lâm rất đúng, không riêng gì cho Trung Hoa mà cho
tất cả mọi nền văn học trên khắp địa cầu. Nhà văn Chamfort có viết: "Triết lý hay nhất là hỗn hợp được sự vui đời mà trào lộng chua cay với sự khinh đời mà độ lượng khoan
hòa"

_________________
"·´`·.(*·.¸(`·.¸ ¸.·´)¸.·*).·´`·"
"* † * My "LoVe" FoReVeR * † *"
"·´¨*·.¸¸.*..^_^ Chi Yêu Mình Em ^_^..*.¸¸.·*¨."
"·´`·.(¸.·´(¸.·* *·.¸)`·.¸).·´`·"
Về Đầu Trang Go down
Xem lý lịch thành viên http://07t2.forum777.com
final fantasy
Admin
Admin
avatar

Nam Tổng số bài gửi : 1098
Age : 29
Đến từ : Đà Nẵng
Registration date : 04/06/2008

Bài gửiTiêu đề: Re: Cái Cười Của Thánh Nhân   Mon Jul 14, 2008 9:27 pm

U mặc là ngọn thanh phong trong những buổi trưa hè oi ả... của cuộc đời!

Khổng Tử đi hỏi lễ Lão Tử. Lão Tử nói: "Lời nói của ông là lời nói của những kẻ nay đã xương tàn cốt rụi. Vả, người quân tử
đắc thời thì đi xe, không đắc thời thì tay vịn nón lá mà đi chân. Ta nghe rằng kẻ buôn giỏi khéo giữ
của quý như không có gì, người quân tử đức thạnh, dung mạo như người ngu. Họ khác
với cái kiêu khí và đa dục của ông. Thái sắc
ấy và dâm chí ấy không ích lợi gì cho ông cả! Ta sở dĩ báo cho ông biết có bấy
nhiêu thôi".


Đoạn văn trên đây của Tư Mã Thiên nói về Lão Tử và Khổng
Tử, có cái ý vị trào lộng mà chua cay của người thời chiến quốc đối với hạng người thích làm thầy đời, chưa thể là văn u mặc thượng thừa.
Phái siêu thoát, nếu lại nhập vào dòng yếm thế và phẫn thế, sẽ mất lần đi cái tinh thần chân chính của u mặc. Căn
cứ vào tiêu chuẩn này, ta có thể nhận thấy rằng sách của Trang Tử gồm cả thảy ba
mươi ba thiên, nhưng chỉ có nội thiên là toàn bích, phản ảnh đúng tinh thần u mặc thượng thừa của Trang
Châu mà thôi. Các thiên chương khác, cũng có một số mà giọng trào lộng không kém
Trang Châu, nhưng lại có giọng chua cay phẫn the (có thể do các tay Trang học,
đạo theo lối văn u mặc của Trang), nên kém
xa thần thái siêu thoát của Trang, như ở Thiên đạo chích chẳng hạn.

Khổng Tử
lắm lúc cũng tỏ ra tinh thần u mặc: Sau một thời gian bôn ba thuyết khách, cốt
đem đạo học truyền bá cho hàng đế vương mà không thấy ai biết dùng đạo mình, bèn than: "Dư dục vô ngôn. Thiên hà ngôn tai!". Rồi khi bị dồn
vào thế kẹt, lại trào lộng tự bảo "tri kỳ bất khả nhi vi
chi!!"


Bởi vậy, điều mà ta thích ở Khổng Tử, đâu phải lúc ông thiếu thời, sớm được thành công, đầy hăng say và tiểu khí ra tay giết Thiếu
Chính Mão, mà chính ở vào lúc liên miên thất bại nhưng không mất vẻ trào lộng,
thời mà ông không muốn chỉ "làm trái bầu treo lủng lẳng
mà không ăn được!!"
. Vậy mà bọn hủ
nho chỉ biết thích thú vỗ tay hoan nghênh cái ông Khổng Tử giết Thiếu Chính Mão,
mà không biết thích cái ông Khổng Tử, vời cái cười trào lộng, khen cái chí của
Tăng Điểm " Tắm sông Nghi, hứng gió ở nền Vũ Vu, trên
đường về, cùng nhau nắm tay ca
hát!"
Nghĩa là họ chỉ biết thích cái ông Khổng bên ngoài của ông
Khổng, mà không biết thích cái ông Lão ở bên trong của ông Khổng, cái ông Khổng
"tòng ngô sở hiếu"!

Về sau Mạnh
Tử cũng còn giữ được cái tính chất khôi
hài khi ông " vượt bức tường đông để ôm chầm người con gái", điều mà bọn sĩ phu về sau không bao giờ dám
hở môi.

Đến sau này, bọn hủ nho lại càng ngày lại càng kém, không
đủ để bàn đến. Ngay như Hàn Phi Tử, tuy có tính cách
trào lộng, nhưng lại thiếu sự nhẹ nhàng tự nhiên, nên cũng không sao theo kịp u
mặc. Đến như bọn Đông Phương Sóc, Mai Cao đều chỉ là hạng người hoạt kê trào phúng,
chưa có đủ bản sắc u mặc thượng
thừa.

Mãi đến Vương Bật, Hà Án với tinh thần phóng
khoáng của lão Trang, lại thêm có nhóm Trúc Lâm thất hiền tiếp tục khởi xướng,
nên mới mở ra được cái phong thái thanh đàm, quét sạch được cái khí vị nặng nề móc meo của hủ nho
thời ấy.

Trong cái không khí tự do đó, tư tưởng đời Chu Tần được cơ hội khai phóng, biến thành một
phong trào hoạt đàm tự thích, như cây cỏ
được cái nắng mùa hạ mà xum xuê, để rồi tiến sâu vào cảnh vật mùa thu. Kết
quả là cuối đời Tấn, một nhà thơ trào lộng u
mặc thành thục Đào Tiềm xuất hiện. Theo nhà văn họ Lâm, thì "cái vẻ đạm bạc tự thích của Đào Tiềm không giống
cái vẻ cuồng phóng của Trang Châu, cũng không có cái bi phẫn của Khuất
Nguyên"

So sánh bài " Quy Khứ Lai
Từ"
của Đào Tiềm với các bài "Bốc
cư"
, "Ngư phụ" của Khuất Nguyên,
tuy điều là những bài văn cao quý như hoa thơm
cỏ lạ, nhưng văn họ Đào không có cái hồn âm kịch liệt và ai phẫn của Khuất
Nguyên.

Họ Đào, như họ Trang, đều chủ trương về với tự nhiên, nhưng đối với thế tục, Đào không có cái bén nhọn
như Trang. Đào không chịu " khom lưng, quỳ lụy vì năm
đấu gạo"
mà thương xót cho mình
quá ngu dại vì miếng ăn đem đổi nhân phẩm của mình, còn Trang sinh thì
lại cười vang cho bọn bon chen theo danh lợi không hơn gì bò lợn được dưỡng nuôi để mà xẻ thịt!

Nói thế, đâu phải chê Trang mà khen Đào, là vì, sự
thật, có nhiều thứ u mặc: U mặc trong thi ca tự thích thì Đào là thủy tổ, mà u
mặc trong văn nghị luận thì Trang là tối cao. Bản chất của thi ca là nhẹ nhàng
thanh nhã, cho nên Đào rất ôn hòa là cái lẽ nó phải vậy. Họ Lâm cho rằng Trang
Tử là thứ u mặc thuộc dương tính, còn Đào Tiềm là thứ u mặc thuộc âm tính: Khí
chất khác nhau mà thôi.

Người Trung Hoa chưa nhận thức rõ ràng ý
nghĩa sâu xa và vai trò quan trọng của u mặc nên cho rằng u mặc cũng đồng nghĩa với hoạt kê trào phúng, khiến
nên u mặc bị kẹt trong một phạm vi hoạt động co hẹp.

Sau Trang Tử, văn
chương u mặc có tính khí ngang tàng không thấy tiếp tục xuất hiện nữa. Là vì
những tư tưởng phóng dật ấy bị thế lực đạo thống của Nho gia và quyền uy của vua
chúa áp đảo. Trong khoảng hai ngàn năm
người viết văn nghị luận đều phải theo đòi thánh hiền còn kẻ sĩ cầm bút cũng chỉ
múa may trong vòng Khổng Miếu. Nếu có thứ văn nghị luận nào mới mẻ, kiến giải có
hơi siêu phàm thoát tục liền bị coi là phản lại đạo đức, biện ngôn hay ngụy thuyết. Thậm chí
bọn đại sĩ phu còn quy cho Hà Án, Vương Bật về
tội xúi giục thối lan tràn của Kiệt Trụ, làm cho nhân nghĩ bị chìm đắm, nho phong mờ mệt, lễ nhạc băng hoại.
Sở dĩ nước Trung Hoa điên đảo, họ cũng đều quy tội cho u mặc gây ra. Vương Lạc
thanh đàm, vậy mà bọn hủ nho cho đó là triệu chứng diệt vong của nước tấn.
Sự thanh đàm còn chẳng được chấp nhận, thì còn ai dám chủ trương
nói đến chuyện " tuyệt
thánh, khí chí"
, " tuyệt nhân, khí
nghĩa!"


Các hủ nho có thể đem vứt bỏ văn học u mặc ra ngoài văn
chương lăng miếu, mộ bia, nhưng không thể vứt nó ra khỏi cuộc sống của con
người, vì u mặc là phần đặc biệt và quan trọng nhất của đời người. Dù là trong sinh hoạt của các
nhà đại nho, dù học là những người sáng tạo ra
văn học cần nguyện trang nghiêm đạo mạo bậc nào, trong những khi cùng bạn
hữu đàm đạo, há chẳng có những lúc cười đùa châm chọc nhau sao? Chính những phút ấy
là những giấy phút thần tiên, tâm hồn cởi mở và sống thật. Chỗ khác biệt giữa
văn học cẩn nguyện và văn học u mặc là văn cẩn nguyện thiếu cái "ướt át" của u
mặc mà thôi.

Trong nền văn học Việt Nam, mà thiếu văn chương lãng
mạn u mặc của ca trù, thử hỏi còn có cái gì là tự do sinh khí nữa! Vậy mà bọn
đạo đức giả nước ta không ngớt lên án là thứ
văn chương du hí và vong quốc! Người ta đã kém thành thật đối với mình.

_________________
"·´`·.(*·.¸(`·.¸ ¸.·´)¸.·*).·´`·"
"* † * My "LoVe" FoReVeR * † *"
"·´¨*·.¸¸.*..^_^ Chi Yêu Mình Em ^_^..*.¸¸.·*¨."
"·´`·.(¸.·´(¸.·* *·.¸)`·.¸).·´`·"
Về Đầu Trang Go down
Xem lý lịch thành viên http://07t2.forum777.com
final fantasy
Admin
Admin
avatar

Nam Tổng số bài gửi : 1098
Age : 29
Đến từ : Đà Nẵng
Registration date : 04/06/2008

Bài gửiTiêu đề: Re: Cái Cười Của Thánh Nhân   Mon Jul 14, 2008 9:28 pm

Phần Hai

Những Yếu Tố Chính Của U Mặc


U Mặc Và Bất Ngờ

Yếu tố quan trọng
nhất của văn u mặc là sự bất ngờ, nghĩa là không thể dự liệu trước được.

Sứ mạng của u mặc không
phải là ru ngủ với những tập quán, thành kiến cố hữu của con người, mà cốt là
thức tỉnh con người bằng nghịch thuyết, một cách tự nhiên và đầy nhân ái.

Phàm việc gì trên
đời, có "cùng" mới có "biến", mà có "biến" mới có "thông" như Dịch Kinh đã dạy. Và sự biến ấy là một sự đột biến do sự tiệm biến lâu ngày... Nhờ
vậy mới có chỗ "thông". Thông, tức tiếng cười của ta đó.

Tâm tư con người bị trói
buộc trong vòng lễ giáo chật hẹp quá, luật pháp và cấm kỵ bủa giăng, phong tục,
tập quán và thàng kiến bao vây nghiêm nhặt quá, cho nên văn chương u mặc mang
lại sự cởi mở bất ngờ như ngựa thoát yên cương, mới phát ra được tiếng cười chiến thắng: Cái cười "cởi mở" phá lao lung.

Định nghĩa về
"cái cười", Marcel Pagnol, trong thiên tiểu
luận "Notes sur le Rire" cũng nhận xét đại khái sau đây:

1. Cười là tiếng ca đắc thắng. Nó là biểu hiện của một sự cao
cả tạm thời, đột nhiên bị khám phá ra được nơi người cười đối với người bị chế nhạo.

2.
Cười có hai thứ, rất kiên quan mật thiết với nhau như hai đối cực của quả địa cầu. Có cái cười tích cực: Tôi cười vì
tôi cao hơn anh, cao hơn tất cả thiên hạ hay cao hơn tôi lúc trước. Lại cũng có
cái cười "tiêu cực", cái cười gắt gỏng chua
cay, cái cười buồn bã, cười về chỗ thấp kém của kẻ khác, cái cười khinh bạc ngạo
nghễ đối với người thất thế, cái cười trả thù và
hằn học: Tôi cười, không phải vì tôi đắc thắng vinh quang hơn anh, mà tôi cười
sự thất bại tủi nhục của anh.

3. Giữa hai cái cười ấy, còn có một
thứ cười toàn diện gồm cả hai thứ cười tích cực và tiêu cực.

Để
chứng minh, Pagnol đưa ra một thí dụ điển hình về tiếng cười vang của dân lành
thành Paris bị quân Đức chiếm đóng, ngày Lecterc dẫn binh nhập thành.
Người dân Pháp cười lăng cười lóc, cười đến nước mắt ràn rụa, vì nước Pháp đã được giải phóng và được hoàøn lại địa vị của mình trước vạn quốc. Họ cười sự
chiến thắng của mình, mà cũng cười sự chiến bại của quân địch.

Định nghĩa của M.
Pagnol, trên đây kể ra cũng đã khám phá được một phần khá lớn cái mật nhiệm của
tiếng cười là giải phóng được tâm tư bị mặc cảm tự ty dồn ép đến tận cùng.

Bergson cũng
định nghĩa tiếng cười cách khác: Hài hước
đem "hình thức máy
móc mà trồng lên sự sống"
(du mécanique plaqué sur du vivant). Thuyết
ấy khá hay. Nó cũng không nghịch với Pagnol, mà còn chứng minh một cách rõ ràng
hơn là khác.

Thật vậy, những cử động của thân thể con người mà gợi cười là
khi nào nó không cử động được một cách tự nhiên nữa, mà chỉ hoạt
động một cách máy móc, như những hình nộm
bị giật dây. Cái khía cạnh đạo mạo và long trọng của đời sống xã hội hằng ngày luôn luôn có ẩn
bên trong một cái gì lố bịch, hài hước. Một cuộc lễ trao giải thưởng, một phiên
tòa án thường dễ trở thành hài hước khi mà người ta đã quên phần chính mà chỉ chú trọng đến những phần phụ thuộc, những hành động máy móc hình thức. Những sự méo mó của
nghề nghiệp thường làm cho ta tức cười, những trường hợp các nhân viên nha quan
thuế, sau khi lội xuống biển cứu xong những kẻ bị đắm tàu, quen miệng hỏi: "Các anh không còn
gì khai nữa chăng?"

Bất cứ một cá nhân nào hành động như cái máy ở trước mặt ta, phải chăng
tự họ đã tỏ ra thấp kém hơn ta nhiều,
còn ta đã trở thành một tâm hồn tự do
không bị xã hội biến thành một dụng cụ vô hồn.

Cũng nên nói qua về
một công dụng khác của văn chương trào lộng: "nói
tục"
. Tục... mà thanh. Cái đó mới khó.

Cái mà xã hội gọi
là phạm đến" thuần phong mỹ tục" phải
chăng thực sự là những tội lỗi mà ở trong xã hội tự nhiên không có gì gọi là tội
lỗi cả! Đó là những thỏa mãn, tự nhiên của con người, nếu bị cấm đoán sẽ bị dồn ép. Ở những xã hội tự nhiên,
các sự thỏa mãn nhu cầu tự nhiên không thấy gì đáng cười cả, trái lại, ở những xã hội văn
minh giả tạo, thì đó là những câu chuyện
buồn cười! Nhà văn Lâm Ngữ Đường cho rằng: "Kẻ giỏi về hoạt kê, là kẻ nói lên
được những cái hợp tình hợp lý ngoài dự
liệu của mọi người. Và nó sẽ là những lời của kẻ khác không dám nói (...). Do
đó, hoạt kê đổi sang "nói tục", vì "nói tục" cũng có
tác dụng buôn thả cởi mở sự bị ức chế trong tâm tư. Và trong hoàn cảnh tương
đương như vậy, lời "nói tục" cũng hợp với
tinh thần khang kiện (...). Bởi vậy ta thường thấy nhiều ông bà thời thường hết
sực đoan trang đạo mạo, khi nóng giận bực tức việc chi,
hay "văng tục" khinh khủng!

Ngày xưa, bên Trung Hoa, Thuần Vu Khôn
đáp lời của Tề Uy Vương: "Hạ thần uống một
đấu cũng say, mà uống một thạch cũng
say!"

Uy Vương hỏi:

_________________
"·´`·.(*·.¸(`·.¸ ¸.·´)¸.·*).·´`·"
"* † * My "LoVe" FoReVeR * † *"
"·´¨*·.¸¸.*..^_^ Chi Yêu Mình Em ^_^..*.¸¸.·*¨."
"·´`·.(¸.·´(¸.·* *·.¸)`·.¸).·´`·"
Về Đầu Trang Go down
Xem lý lịch thành viên http://07t2.forum777.com
final fantasy
Admin
Admin
avatar

Nam Tổng số bài gửi : 1098
Age : 29
Đến từ : Đà Nẵng
Registration date : 04/06/2008

Bài gửiTiêu đề: Re: Cái Cười Của Thánh Nhân   Mon Jul 14, 2008 9:29 pm

- Uống một đấu cũng đã say rồi, thì làmsao uống được một thạch?


Thuần Vu Khôn đáp:

- Khi hầu cận
bên hoàng thượng, thì chỉ uống một hai đấu là đã say nhừ rồi! Nhưng, nếu khi ngồi lộn xộn
với đám trai gái, nắm lấy tay không phạt, liếc
mắt không cấm, trước rời hoa tai sau lỏng cài trâm... thì có thể uống tới tám
đấu mới chịu say. Cũng như khi trời chiều
rượu cạn, cùng tôn kính nhau mà ngồi sát bên nhau, trai gái đồng tịch, giày dép lộn xộn ngổn ngang,
trên nhà nến tắt, chủ nhân giữ Khôn lại và màn mở tung ra, nghe hơi hương nồng
thắm, trong lúc ấy Khôn quá vui thích, có thể uống cả một thạch!


Trương Vương vẽ mày cho vợ, bị nhà vua cật vấn, trả lời: "Trong khoảng buồng the, việc vợ chồng há chỉ có vẽ chân mày mà
thôi đâu!"
Đó là hoạt kê, khiến người
ta cười, nhất là khi có sự cấm kỵ không nên nghe, mà lại nói ra được một câu hợp tình hợp lý không chối
cãi.

Tương truyền có một người đến hỏi một đạo sĩ về thuật trường sinh bất lão. Đạo sĩ
bảo phải tiết dục, ăn sương nằm gió, xa lánh đàn bà, cấm ăn cao lương mỹ vị... thì mới
có thể trường sinh.

Người ấy nói:

- Như thế thọ đến nghìn năm cũng chả có ích gì! Thà chết
yểu còn hơn!

Cái cười như đã định trước đây, là do sự khác biệt về địa vị, về giai cấp sang hèn trong xã
hội.

Những rủi ro bất ngờ xảy ra cho những kẻ có một địa vị cao cả, tôn nghiêm dễ làm cho người
dân đen cười lắm. Người khùng, không ai cười,
mà một vị vua chúa, cao sang tôn quý lại rủi ro khùng khịu, nói lắp. Nói
ngọng... sẽ làm cho thiên hạ cười vang.

Cũng như một cái lỗi chính
tả, đối với thí sinh tiểu học không làm gì cho
người ta cười được, vì cười nó đâu có chứng tỏ sự tài giỏi của ta hơn nó
đâu. Trái lại, nếu là một ông giáo sư mà
viết sai chính tả, sẽ làm cho học trò cười lên một cách sung sướng.


Chế giễu bọn người nhiều may mắn, nhiều uy quyền, nhiều tài hoa hơn thiên hạ là
giúp cho đám người vô thiếu may mắn, thiếu
uy quyền, thiếu tài hoa... cảm thấy trong một thời gian ngắn, cao hơn những hạng
người trong thực tại cao sang tài giỏi hơn họ kia. Làm cho họ cười là giúp cho
họ một cơ hội nhỏ bé và tạm thời lấy lại chút ít lòng tự tin đã mất, trước những thực tế phũ
phàng.

Bởi vậy, những vở hài kịch, nhiều ít, đối với số đông khán giả, là một liều thuốc bổ, nâng
đỡ tinh thần trong cuộc sống vất vả hàng
ngày. Đối với những bệnh nhân vì nản chí, chán chường, mệt mỏi... cười quả là
một liều thuốc bổ. Marcel Pagnol bảo rằng: Cười, làm tăng hồng huyết cầu, vì nó
làm cho lá lách ta nở lớn hơn. Ông lại còn cho rằng: Những kẻ không còn cười nữa
vì những lý do bên ngoài, lần lần sẽ mất sinh lực, mất cả sự nhanh nhẹn và mất
cả lòng nhân ái.

Chính vì những lời lẽ nói trên mà ta thấy phần
đông người dân rất thích đọc những bài văn chửi người, những bài thơ
ngang, trào lộng châm biếm. Người ta không bao giờ cười đối với kẻ mà ta khi, nhưng sẽ cười những
chở sơ hở của những kẻ hơn ta về nhiều phương diện. Người ta đâu có cười kẻ si tình tầm thường trong dân
gian, mà cười lăn ra khi gặp phải một ông sư cụ mà lại tương tư:


"Sư đang tụng niệm nam mô!
Thấy cô xách giỏ
mò cua bên chùa.
Lòng sư luống những mơ hồ,
Bỏ cả kinh kệ, tìm cô hỏi
chào
Ai ngờ cô đi đường nào,
Tay cầm tràng hạt ra vào ngẩn
ngơ!
Ba cô đội gạo lên chùa,
Một cô yếm
thắm bỏ chùa cho sư.
Cô về, sư ốm tương tư,
Ốm lăn ốm lóc cho sư trọc đầu!
Ai làm cho dạ sư sầu,
Cho ruột
sư héo như bầu đứt dây!"


Cái cười trên đây, là cười sự sút kém của kẻ
khác.

Bên La Mã ngày xưa, trong những ngày lễ chiến thắng, người ta
cho phép các binh sĩ được quyền chế nhạo những
vị anh hùng đã lập được chiến công oanh liệt... là để hạ bớt lòng tự kiêu, tự đắc rất có hại cho những kẻ thắng
trận.

Những điều nói trên đây, có thể làm sáng tỏ phần nào nguồn gốc
và tính chất của tiếng cười nói chung, nhưng đều là những loại hoạt kê uẩn ức theo cơ
trí, thú trào lộng châm biếm của những tâm hồn còn phẫn thế.

Một
bài văn trào lộng u mặc không phải như vậy. U mặc là châm biếm, nhưng châm biếm
một cách tự nhiên và đượm màu ưu
ái.

U Mặc Và Tự Nhiên



Đặc điểm thứ hai của văn u mặc là tự nhiên. Đọc văn u mặc thượng thừa, ta không cảm
thấy làm văn, không thấy sự đẽo gọt. Đơn giản và tự nhiên là chỗ cao
tột của nghệ thuật và u mặc.

U mặc là khách quan mà nhìn xem sự
thế, còn cơ kính là chủ quan, bóp tròn bẻ méo việc đời để tha hồ vu khống xuyên tạc. U mặc thì hư
không, có mùi lạt lẽo, còn phúng thích thì chua cay và bén nhọn.


Viết văn u mặc phải có được một tấm lòng thản nhiên vô tư, nhìn
xem thế sự có chỗ vui thích tự nhiên rồi dùng ngọn bút khinh khoái mà mô tả
không thấy có gì ngượng nghịu, trở ngại, không gò ép, không lo sợ, không cầu
được có kẻ tán thành cũng không sợ có người
chỉ trích.

Du khách viếng chùa Hoàng Bích bên Nhật đều không ngớt trầm trồ bức hoành viết ba
chữ "Thắng Nghĩa Đế" bằng đại tự, khắc ở cổng chùa.


Tương truyền ba chữ ấy do hòa thượng Kosen viết, cách đây lối hai trăm năm. Hòa thượng bắt đầu viết thử trên giấy rời. Bên cạnh, có
một chú tiểu ngồi lo mài mực vừa chê khen. Viết lần đầu, chú tiểu chê xấu. Lần sau chú lại cũng
chê xấu. Hòa thượng kiên nhẫn thử đến tám mươi tờ giấy. Chú tiểu cũng kiên
nhẫn chê đến tám mươi tám lần.


Chú tiểu có việc ra ngoài

Hòa thượng cảm thấy nhẹ nhàng vì đã thoát khỏi cặp mắt quá quắt của chú
tiểu, bèn múa bút, viết một hơi... quên mình, quên chú tiểu, quên cả chung
quanh.

Viết vừa xong, thì chú tiểu trở vào.

Chú nhìn
đứng sửng một hồi, khen:

-
Thật là tuyệt bút!



_________________
"·´`·.(*·.¸(`·.¸ ¸.·´)¸.·*).·´`·"
"* † * My "LoVe" FoReVeR * † *"
"·´¨*·.¸¸.*..^_^ Chi Yêu Mình Em ^_^..*.¸¸.·*¨."
"·´`·.(¸.·´(¸.·* *·.¸)`·.¸).·´`·"
Về Đầu Trang Go down
Xem lý lịch thành viên http://07t2.forum777.com
final fantasy
Admin
Admin
avatar

Nam Tổng số bài gửi : 1098
Age : 29
Đến từ : Đà Nẵng
Registration date : 04/06/2008

Bài gửiTiêu đề: Re: Cái Cười Của Thánh Nhân   Mon Jul 14, 2008 9:29 pm

Tóm lại, văn u mặc, tuy có nhiều hình thức cao
thấp khác nhau, nhưng tựu trung đều có ngọn bút nhẹ nhàng, đều lấy tự nhiên là chủ yếu.


Cái u mặc sở dĩ khác với văn chương du hí của Trung Hoa, là không hoang đường, vừa trang trọng vừa hài hòa phát
xuất tự chỗ tự nhiên để bàn đến nhân tâm thế sự và tuyệt đối không bao giờ thấy có giọng
hề.


Đọc văn u mặc không bao giờ thấy sự cố cưỡng gò ép
tử tư tưởng đến văn từ. Trên con đường nghị luận ít có sự ràng buộc, cho nên
vui buồn, thương ghét đều phát xuất một cách
chân tình. Văn u mắc khác văn trào lộng châm biến ở chỗ kín đáo của nó, thường thì chỉ nhận ở khóe mắt
hơn nụ cười cửa miệng.

U mặc có nhiều thứ, có nhiều nghĩa rộng hẹp
khác nhau. Theo Tây phương thường lại có ý nghĩa bao quát tất cả những gì khiến
cho người ta cười, trong đó có những cái cười thô tục, bỉ lậu...
Theo nghĩa hẹp, thì u mặc khác xa châm biếm cười đùa. Trong cái cười, có nhiều cách, như
cười chua, cười đắng, cười nhạt, cười điên, cười nụ, cười vang... Lại cũng có cái
cười lập đức... Nhưng trong tất cả mọi
thứ cười, cái cười u mặc là một thứ cười hồn nhiên phát tự một trí huệ tuyệt
vời, một tâm hồn siêu thoát, nặng về tình cảm nhẹ nhàng.

Tây phương
bàn về u mặc có Aristote, Platon, Kant, nhưng đại để giống với Aristote, cho rằng: Cười, là
lâm vào tình trạng khẩn trương đang đợi sự biến đổi thình lình. Tức là chỗ mà Dịch Kinh
bảo: "Cùng tắc biến"

Freud, có
đưa ra một dẫn chứng rất lý thú: "Một hôm
có người bạn nghèo, đến người bạn giàu vay một
số tiền. Hôm sau, anh nhà giàu gặp người bạn mượn tiền đang ngồi tại quán ăn trước một món ăn rất
sang. Anh bạn giáu đến trách:

-
Anh vừa mượn tiền của tôi, lại rồi ra đây ăn uống sang thế à! Vậy, thì anh mượn
tiền để đi ăn ngon sao?

Người bạn nghèo đáp:
- Tôi không hiểu anh muốn nói gì cả. Tôi không tiền, nên không thể nào thưởng
thức được món ăn ngon này. Vậy khi có tiền, lại
cũng không được ăn món ngon này, vậy xin hỏi
anh, đến chừng nào tôi mới được ăn món ngon này?

Anh nhà
giàu cười, vỗ vai anh bạn nghèo rồi bỏ đi.

Trong khi anh bạn giàu
hỏi, tình trạng thật là khẩn trương. Đến khi nghe câu trả lời của người bạn
nghèo, thì tình trạng căng thẳng trong tâm tư bèn được giải tỏa, nhẹ nhàng thư thái... Cười,
có cái tác dụng giải phóng thần kinh là vậy. "Bí ẩn tắc
thông"
là thế, như Dịch Kinh đã nói.

U mặc mà càng được bao trùm rộng rãi ra thế nhân bao
nhiêu càng lại được nhiều kẻ đồng tình bấy nhiêu, bởi vì trong đám người nghe không ai thấy là chính cá
nhân mình bị chỉ trích. Cho nên u mặc mà cao là khéo nói những chuyện bông lông,
không nhằm vào một cá nhân hay một đoàn thể nào cả. Lấy việc xưa mà nói việc
nay, cũng như lấy mình làm mục tiêu chế nhạo
thì không ai nhột nhạt khó chịu và oán ghét. Vì vậy mà thường văn chương u mặc
hay có tính cách ngụ ngôntự trào

"Sô Kỵ, người nước Tề, tướng
cao, mặt mũi khôi ngô. Một buổi sáng soi gương, hỏi vợ:

- Ta đẹp hay Từ công đẹp?

Vợ đáp:

- Tướng công đẹp, Từ công sao sánh được?

Kỵ không tin,
hỏi lại người thiếp, thiếp nói:

- Từ công
sánh gì nổi Tướng công!


Có khách đến, Kỵ cũng hỏi thế. Khách đáp:

- Từ công đẹp sao bằng ngài!


Hôm sau Từ công đến chơi. Kỵ nhìn kỹ, biết
mình không bằng. Lại soi gương càng thấy mình kém xa"

Ngẫm nghĩ rồi
vào triều, tâu với Tề vương:

- Thần vốn biết
dung mạo không bằng Từ công, vậy mà vợ thần vì yêu, thiếp thần vì sợ, khách thần
thì muốn cầu cạnh, đều nói thần đẹp hơn. Nay nước Tề, đất vuông ngàn dặm, thành quách trăm hai,
trong cung không ai là không yêu đại vương, bốn phương không ai là không
mong chờ đại vương. Như vậy, đủ thấy người ta đã che mắt đại vương rất nhiều rồi
vậy!


Chỗ u mặc của Sô Kỵ, là biết lấy các việc mình bị
"che mắt" hoặc tự tạo ra để cảnh tỉnh sự bị "che mắt" của người khác, không riêng gì là của một
ông vua, mà tất cả mọi người.

U Mặc Và Tình Thương


Tiếng cười u mặc vì vậy, có thêm một đặc điểm thứ ba la øtình
thương

_________________
"·´`·.(*·.¸(`·.¸ ¸.·´)¸.·*).·´`·"
"* † * My "LoVe" FoReVeR * † *"
"·´¨*·.¸¸.*..^_^ Chi Yêu Mình Em ^_^..*.¸¸.·*¨."
"·´`·.(¸.·´(¸.·* *·.¸)`·.¸).·´`·"
Về Đầu Trang Go down
Xem lý lịch thành viên http://07t2.forum777.com
Sponsored content




Bài gửiTiêu đề: Re: Cái Cười Của Thánh Nhân   

Về Đầu Trang Go down
 
Cái Cười Của Thánh Nhân
Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
 :: Cuộc sống quanh ta :: Thư giãn - Cửa sổ tâm hồn :: Cuộc sống-
Chuyển đến